Banner
Banner đại hội đảng PC
Banner đại hội đảng điện thoại

SUY THƯỢNG THẬN Ở TRẺ EM

SUY THƯỢNG THẬN Ở TRẺ EM

1. ĐẠI CƯƠNG

 

Hầu hết các ca suy thượng thận ở trẻ em nguyên nhân là do di truyền, hoặc  sử dụng glucocorticoid . Nguyên nhân chính của suy thượng thận tiên phát ở trẻ em là tăng sản thượng thận bẩm sinh. Hầu hết các dạng của suy thượng thận ở trẻ em không chỉ giới hạn ở tuyến thượng thận mà còn có thể gặp tổn thương cả tuyến sinh dục hoặc các cơ quan khác nữa . Như vậy, suy thượng thận thường biểu hiện bởi các dấu hiệu và các triệu chứng trong một bệnh cảnh phức tạp.

2.NGUYÊN NHÂN

2.1.Nguyên nhân tiên phát:

 

     -Bẩm sinh:

 

         +Loạn sản, ví dụ: giảm sản thượng thận bẩm sinh (congenital adrenal hypoplasia)

 

        +Thiếu hụt các enzyme tổng hợp steroid vỏ thượng thận: ví dụ: thiếu hụt các enzyme gây tăng sản thượng thận bẩm sinh: 21-hydroxylase; 3β-hydroxysteroid dehydrogenase type 2.

 

        +Adrenoleukodystrophy (4%)

 

     -Mắc phải:

 

        +Viêm tuyến thượng thận tự miễn (14%)

 

        +Lao

 

        +Hội chứng Waterhouse-Friedrichsen – nhiễm trùng máu não mô cầu

 

2.2. Nguyên nhân thứ phát:

 

     -Khiếm khuyết thụ thể nhận cảm của CRH

 

     -Thiếu hụt ACTH đơn thuần

 

     -Thiếu hụt đa hormone tuyến yên

 

2.3. Các nguyên nhân khác

 

     -Các khối u tuyến yên

 

     -Dị tật thần kinh trung ương

 

     -Liệu pháp glucocorticoid liều cao

 

3.CHẨN ĐOÁN

3.1.Lâm sàng

Các triệu chứng suy thượng thận tiên phát đặc trưng bởi thiếu tổng hợp cả glucocorticoid và mineralocorticoid .Suy thượng thận thứ phát biểu hiện

bởi sư thiếu hụt đơn độc glucocorticoid

 

 

Bảng 1. Dấu hiệu và triệu chứng của suy thượng thận

 

 

 

 

 

Thiếu hụt Glucocorticoid

 

Thiếu hụt Mineralocorticoid

(chỉ

 

 

suy thượng thận tiên phát)

 

 

 

 

 

Vàng da tăng bilirubin trực tiếp

 

Bú kém

 

Mệt mỏi, thiếu năng lượng

 

Nôn, buồn nôn, đau bụng

 

Sụt cân, chán ăn

 

Chậm tăng cân

 

Đau cơ, dây chằng

 

Mất nước

 

Sốt

 

Chóng mặt, hạ huyết áp khi đưng

Thiếu máu, tăng lympho, tăng bạch cầu eosinophi

Thèm muối

 

Tăng nhẹ TSH

 

Tăng creatinin

 

Hạ đường máu

 

Hạ natri máu, tăng kali máu

 

Tăng nhạy cảm insulin

 

Mất muối qua nước tiểu

 

Hạ huyết áp, hạ huyết áp tư thế đứng

 

Sốc giảm thể tích

 

Hạ natri máu

 

 

 

Ngừng thở

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

            

3.2.Cận lâm sàng

-Glucose máu: thấp

-Natri máu: giảm

-Kali máu: tăng

4.ĐIỀU TRỊ - LIỆU PHÁP HORMONE THAY THẾ

 

     -Hydrocortisone được khuyến cáo cho liệu pháp hormone thay thế từ giai

 

đoạn sơ sinh đến tu ổi vị thành niên . Lượng cortisol được bài tiết trung bình khoảng 8 mg/m2/ngày. Hydrocortisone nên được uống làm 3 đến 4 lần/ngày (8-

10 mg/m2/ngày; liều cao hơn được sƣ̉ dụng trong trường hợp tăng s ản thượng thận bẩm sinh). Việc điều trị nên bắt chước nhịp sinh lý của bài tiết cortisol tuy nhiên thông thường khó thực hiện.

 

- Mineralocorticoid trong suy thượng thận tiên phát được thay thế bằng fludrocortisones. Liều fludrocortisones trong năm đầu của cuộc đời thường là 150 µg/m2/ngày. Điều tri thay thế mineralocorticoid thích hợp nhìn chung có tác dụng giảm được liều hydrocortisone. Liều fludrocortisones có liên quan đến diện tích da của cơ thể và giảm xuống khi tuổi tăng lên. Liều 100 µg/m2/ngày là đủ đối với trẻ sau 2 tuổi. Nhu cầu này tiếp tục giảm ở vị thành niên và người trưởng thành (50 đến 100 µg/m2/ngày hay 100 đến 200 µg). Liều thay thế mineralocorticoid được kiểm soát bằng hoạt độ renin huyết thanh hoặc huyết áp động mạch

 

 

     Muối cần được bổ sung cùng với sữa , lượng bổ sung trong 6 tháng đầu là 10 mmol/kg/ngày. Bổ sung muối có thể ngưng lại khi trẻ được cung cấp đủ muối qua thức ăn.

 

*Điều trị khi có stress

 

Cơn suy thượng thận là do thiếu hụt đáp ứng của cortisol đối với trạng thái stress và là sự đe dọa nguy hiểm trong suy thượng thận . Khi có sốt (> 38o5 C), chấn thương và phẫu thuật , liều hàng ngày hydrocortisone nên khoảng 30 mg/m2/ngày và lý tưởng là chia làm 4 lần mỗi 6 giờ/lần. Trong trường hợp này fludrocortisones thường không cần thiết . Tuy nhiên, bổ sung thêm muối có thể cần thiết. Cần chú ý đặc biệt bổ sung glucose trong thời gian ốm nặng vì bệnh nhân (đặc biệt tăng sản thượng thận bẩm sinh ) có xu hướng hạ đường máu. Ở những bệnh nhân ỉa chảy hoặc nôn và không có khả năng uống hydrocortisone , lúc đó cần tiêm bắp (100 mg/m2/liều, tối đa 100 mg)

 

Bệnh nhân ốm nặng hoặc có phẫu thuật lớn cần được tiêm tĩnh mạch hydrocortisone. Bổ sung muối bằng đường tĩnh mạch khi có suy thượng thận cấp và cần được theo dõi điện giải đồ để tránh thay đổi nồng độ natri nhanh chóng.

 

Bảng 2. Liều glucocorticoid tĩnh mạch trong trường hợp ốm nặng, phẫu thuật lớn hoặc suy thượng thận cấp

 

Tuổi

Thuốc

Bolus (một

Duy trì*

 

 

liều)*

 

 

 

 

 

≤ 3 tuổi

Hydrocortisone

25 mg TM

25-30 mg/ngày TM

 

 

 

 

>3 và <12

Hydrocortisone

50 mg TM

50-60 mg/ngày TM

tuổi

 

 

 

 

 

 

 

≥ 12 tuổi

Hydrocortisone

100 mg TM

100 mg/ngày TM

 

 

 

 

Người lớn

Hydrocortisone

100 mg TM

100-200 mg/ngày TM

 

 

 

 

 

*liều bolus và duy trì khoảng 100 mg/m2

(Lượt đọc: 8693)

Tin tức liên quan

  • Quảng cáo
    • Banner đại hội đảng PC
  • Cấp cứu 115
  • Đường dây nóng
  • Khuyến cáo phòng chống bệnh viêm phổi cấp do vi rút Corona
  • Học tập làm theo lời bác
  • Chương trình mục tiêu quốc gia
  • Đại hội đảng
  • Lịch công tác
  • Hình ảnh hoạt động
  • Câu lạc bộ Tim mạch
  • Câu lạc bộ Tiểu đường
  • Câu lạc bộ Hen - COPD
  • Liên kết web
    • Bộ Y Tế
    • Bất Động Sản
    • Báo Quảng Ninh
    • Sở Y tế Quảng Ninh
    • Báo cáo hoạt động khám chữa bệnh
    • Bệnh viện Bãi Cháy
    • Bệnh viện Sản nhi Quảng Ninh
    • CDC
    • Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm
    • Bệnh viện Cẩm phả
    • Bệnh viện Đa khoa khuc vực Cẩm phả
    • Bệnh viện Lao và phổi
    • Bệnh viện Phục hồi chức năng Quảng Ninh
    • Bệnh viện Việt Nam Thụy Điển Uông Bí
    • Bệnh viện Y dược cổ truyền Quảng Ninh
    • Trung tâm y tế Hạ Long
    • Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ
    • Trung tâm Y tế huyện Bình Liêu
    • Trung tâm Y tế huyện Đầm Hà
    • Trung tâm Y tế huyện Hải Hà
    • Trung tâm Y tế huyện Hoành Bồ
    • Trung tâm Y tế huyện Tiên Yên
    • Trung tâm Y tế huyện Vân Đồn
    • Trung tâm Y tế Thành phố Cẩm Phả
    • Trung tâm Y tế Thành phố Móng Cái
    • Trung tâm Y tế Thành phố Uông Bí
    • Trung tâm Y tế thị xã Đông Triều
    • Trung tâm Y tế thị xã Quảng Yên
    • Bệnh viện 108
    • Trung tâm DI & ADR quốc gia
    • Bệnh viện Bạch Mai
    • Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ
    • Bệnh viện Việt Đức
    • Sở Y tế tỉnh Phú Thọ
    • Bất động sản Việt Nam