Banner
Banner đại hội đảng PC
Banner đại hội đảng điện thoại

CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ SUY HÔ HẤP NẶNG DO BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH

CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ SUY HÔ HẤP NẶNG DO BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH

Đại cương:

Những trường hợp đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT, COPD) có đe dọa cuộc sống (bảng 10.3) hoặc những bệnh nhân có ≥ 2 dấu hiệu nặng trong bảng 12.1, cần được điều trị tại khoa hồi sức.

2.  Chẩn đoán:

2.1.         Chẩn đoán xác định:

-   Triệu chứng lâm sàng:

+ Đã được chẩn đoán BPTNMT.

+ Xuất hiện các dấu hiệu: Khó thở tăng lên, thở rít.

 

 + Nghe phổi có nhiều ran ngáy, ran rít; có thể có ran nổ hoặc ran ẩm.

           + Khạc đờm nhiều hơn, đờm đục. Có thể có tím, vã mồ hôi.

            + Rối loạn tinh thần, nếu khó thở nguy kịch có thể rối loạn ý thức, thậm chí hôn mê.

-      Triệu chứng cận lâm sàn:.

 

+  PaO2  giảm nặng, SpO2  giảm, PaCO2  tăng cao, pH giảm.

+  X-quang phổi: hình ảnh thành phế quản dày, phổi quá sáng, có hình lưới, nốt, thâm nhiễm hai bên phổi.

2.2. Chẩn đoán nguyên nhân:

- Nguyên nhân trực tiếp: thường gặp nhất gây đợt cấp là nhiễm trùng khí phế quản phổi cấp do virus hoặc vi khuẩn (các vi khuẩn thường gặp là

Streptococcus pneumoniae, Hemophilus influenzae và Moraxella catarrhalis), Pseudomonas aeruginosa.

-      Nguyên nhân khác: nhiễm lạnh, bụi ô nhiễm, khói khí độc.

-      Không rõ nguyên nhân: 1/3 các trường hợp.

2.3. Chẩn đoán phân biệt:

+    Lao phổi.

+    Hen phế quản.

+    Tràn khí màng phổi.

+    Nhồi máu phổi.

 

Bảng: Đánh giá mức độ nặng của đợt cấp BPTNMT

 

 

Các chỉ số

Nặng

Nguy kịch

Lời nói

Từng từ

Không nói được

Tri giác

Ngủ gà, lẫn lộn

Hôn mê

Co kéo cơ hô hấp

Rất nhiều

Thở nghịch thường

Tần số thở /phút

25-35

Thở chậm, ngừng thở

Khó thở

Liên tục

Liên tục

Tính chất đờm:

- Thay đổi màu sắc

Có 3 trong 4 đặc điểm

Có thể cả 4, nhưng thường bệnh nhân không ho khạc được nữa

- Tăng số lượng

 

 

- Kèm theo sốt

 

 

- Kèm theo tím và phù mới xuất hiện

 

 

Mạch/phút

> 120

Chậm, loạn nhịp

SpO2

%

87-85

< 85

PaO2

mmHg

40-50

<40

PaC 2

mmHg

55-65

> 65

pH máu

7,25-7.30

< 7,25

 

Chú ý: Chỉ cần có 2 tiêu chuẩn của mức độ nặng trở lên ở một mức độ là đủ.

3. Điều trị:

3.1. Đợt cấp BPTNMT có suy hô hấp nặng:

 

- Thở oxy qua gọng kính, giữ SpO2: 90% - 92%.

- Dùng thuốc giãn phế quản tại chỗ:

+ Thuốc cường beta-2, khí dung qua mặt nạ 5 mg (Salbutamol,Terbutalin), nhắc lại tuỳ theo tình trạng BN, có thể dùng nhiều lần.

+Thuốc kháng Cholinergic: Ipratropium (0,5 mg) khí dung qua mặt nạ, nhắc lại nếu cần thiết.

 

Dạng kết hợp thuốc kháng Cholinergic và cường Beta-2 Adrenergic (Fenoterol/Ipratropium; Salbutamol/ Ipratropium) khí dung qua mặt nạ.

+ Kết hợp truyền tĩnh mạch các thuốc cường beta-2 (Salbutamol, Terbutalin).

Tốc độ khởi đầu 0,5 mg/giờ, điều chỉnh liều theo đáp ứng của bệnh nhân (tăng tốc độ truyền 30 phút/lần cho tới khi có đáp ứng hoặc đạt liều tối đa 3 mg/giờ).

+Có thể dùng Aminophylin 0,24 g pha với 100 ml dịch Glucose 5%, truyền trong 30- 60 phút, sau đó truyền duy trì với liều 0,5 mg/kg/giờ. Tổng liều Theophyllin không quá 10 mg/kg/24 giờ.

-      Methylprednisolon 2 mg/kg/24 giờ tiêm tĩnh mạch chia 2 lần.

-      Kháng sinh:

+Cephalosporin thế hệ 3 (Cefotaxim hoặc Ceftazidim 3 g/ngày).

Kết hợp với nhóm Aminoglycosid hoặc Fluoroquinolon.

+ Nghi ngờ nhiễm khuẩn bệnh viện: dùng kháng sinh theo phác đồ xuống thang, dùng kháng sinh phổ rộng và có tác dụng trên trực khuẩn mủ xanh.

-      Thông khí nhân tạo:

+Thông khí nhân tạo không xâm nhập:

.Thường lựa chọn phương thức BiPAP.

 

FiO2  điều chỉnh để có SpO2> 90%.

.Mục tiêu: bệnh nhân dễ chịu, tần số thở < 30/phút, SpO2> 90%, xét nghiệm không có nhiễm toan hô hấp.

.Thông khí không xâm nhập không hiệu quả hoặc có chống chỉ định: đặt ống nội khí quản và thông khí nhân tạo qua ống nội khí quản.

+Thông khí nhân tạo xâm nhập:

. Phương thức: nên chỉ định thông khí nhân tạo hỗ trợ/điều khiển thể tích.

 

FiO2 lúc đầu đặt 100%, sau đó điều chỉnh theo oxy máu.

 

 

. Trong trường hợp bệnh nhân khó thở nhiều, không thở theo máy, có thể chuyển sang thông khí điều khiển (thể tích hoặc áp lực). Tuy nhiên, việc dùng an thần liều cao hoặc giãn cơ có thể làm khó cai thở máy.

+ Đánh giá tình trạng bệnh nhân hàng ngày để xem xét cai thở máy khi các yếu tố gây mất bù đã được điều trị ổn định.

3.2. Đợt cấp BPTNMT có suy hô hấp nguy kịch:

- Bóp bóng qua mặt nạ với oxy 100%.

- Đặt ống nội khí quản, thông khí nhân tạo.

- Hút đờm qua nội khí quản làm xét nghiệm vi khuẩn học.

- Dùng thuốc giãn phế quản truyền tĩnh mạch (xem phần 3.1.).

- Tiêm tĩnh mạch corticoid (xem phần 3.1.).

- Dùng thuốc kháng sinh tiêm tĩnh mạch (xem phần 3.1).

Kháng sinh:

Dùng kết hợp kháng sinh: nhóm Cephalosporin thế hệ 3 Cceftazidim 3 g/ngày) hoặc Imipenem 50 mg/kg/ngày, kết hợp Amikacin 15 mg/kg/ngày hoặc Ciprofloxacin 800 mg/ngày Levofloxacin 750 mg/ngày.

4.  Dự phòng:

- Theo dõi tình trạng suy hô hấp, tắc nghẽn phế quản để điều chỉnh liều thuốc và thông số máy thở.

- Theo dõi phát hiện biến chứng của thở máy.

+    Đánh giá ý thức bệnh nhân, tiến triển của bệnh hàng ngày để xem xét chỉ định cai thở máy.

+    Dự  phòng:  xem  bài  hướng  dẫn  chẩn  đoán  và  điều  trị BPTNMT.

(Lượt đọc: 4117)

Tin tức liên quan

  • Quảng cáo
    • Banner đại hội đảng PC
  • Cấp cứu 115
  • Đường dây nóng
  • Khuyến cáo phòng chống bệnh viêm phổi cấp do vi rút Corona
  • Học tập làm theo lời bác
  • Chương trình mục tiêu quốc gia
  • Đại hội đảng
  • Lịch công tác
  • Hình ảnh hoạt động
  • Câu lạc bộ Tim mạch
  • Câu lạc bộ Tiểu đường
  • Câu lạc bộ Hen - COPD
  • Liên kết web
    • Bộ Y Tế
    • Bất Động Sản
    • Báo Quảng Ninh
    • Sở Y tế Quảng Ninh
    • Báo cáo hoạt động khám chữa bệnh
    • Bệnh viện Bãi Cháy
    • Bệnh viện Sản nhi Quảng Ninh
    • CDC
    • Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm
    • Bệnh viện Cẩm phả
    • Bệnh viện Đa khoa khuc vực Cẩm phả
    • Bệnh viện Lao và phổi
    • Bệnh viện Phục hồi chức năng Quảng Ninh
    • Bệnh viện Việt Nam Thụy Điển Uông Bí
    • Bệnh viện Y dược cổ truyền Quảng Ninh
    • Trung tâm y tế Hạ Long
    • Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ
    • Trung tâm Y tế huyện Bình Liêu
    • Trung tâm Y tế huyện Đầm Hà
    • Trung tâm Y tế huyện Hải Hà
    • Trung tâm Y tế huyện Hoành Bồ
    • Trung tâm Y tế huyện Tiên Yên
    • Trung tâm Y tế huyện Vân Đồn
    • Trung tâm Y tế Thành phố Cẩm Phả
    • Trung tâm Y tế Thành phố Móng Cái
    • Trung tâm Y tế Thành phố Uông Bí
    • Trung tâm Y tế thị xã Đông Triều
    • Trung tâm Y tế thị xã Quảng Yên
    • Bệnh viện 108
    • Trung tâm DI & ADR quốc gia
    • Bệnh viện Bạch Mai
    • Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ
    • Bệnh viện Việt Đức
    • Sở Y tế tỉnh Phú Thọ
    • Bất động sản Việt Nam